Cách elnino tính cảnh báo
elnino đọc dự báo số miễn phí từ Open-Meteo hai lần mỗi ngày, rồi áp dụng các ngưỡng theo thuật ngữ khí tượng Việt Nam. Mỗi cảnh báo ghi rõ nó đến từ đâu, để bạn biết nên tin đến mức nào.
Đây là cảnh báo tự động, không thay thế bản tin chính thức của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia.
Nguồn của mỗi cảnh báo
Bản tin của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia. (Sắp có.)
Giá trị từ mô hình dự báo số (Open-Meteo, chọn mô hình tốt nhất cho từng nơi). Một kịch bản duy nhất.
Tỷ lệ phương án vượt ngưỡng trong tổ hợp ECMWF (51 lần chạy mô hình với điều kiện ban đầu hơi khác nhau).
Quy tắc của elnino kết hợp dự báo với địa hình, sông ngòi và mùa vụ. Là ước tính, không phải cảnh báo chính thức.
Gemini chỉ viết lại câu chữ cho dễ hiểu. Mọi con số đến từ mô hình dự báo hoặc quy tắc ở trên.
Mức cảnh báo
Mỗi mức có màu, tên và số vạch, để không phải chỉ dựa vào màu sắc.
Khả năng từ 70% trở lên là độ tin cậy cao, 40–69% trung bình, dưới 40% thấp.
Ngưỡng thời tiết
| Hiện tượng | Mức 1 | Mức 2 | Mức 3 | Mức 4 |
|---|---|---|---|---|
| Nắng nóng (nhiệt độ cao nhất) | ≥ 35 °C | ≥ 37 °C | ≥ 39 °C | – |
| Rét đậm, rét hại (nhiệt độ trung bình, vùng thấp) | – | ≤ 15 °C | ≤ 13 °C | ≤ 8 °C |
| Mưa (tổng 24 giờ) | ≥ 50 mm | ≥ 100 mm | ≥ 200 mm | ≥ 400 mm |
| Gió (mạnh nhất trong ngày) | ≥ 39 km/h | ≥ 62 km/h | ≥ 89 km/h | ≥ 118 km/h |
Gió quy đổi sang cấp Beaufort: cấp 6 từ 39 km/h, cấp 8 từ 62 km/h, cấp 10 từ 89 km/h, cấp 12 từ 118 km/h.
Ước tính tác động
- Lũ quét, sạt lở đất: tổng mưa 3 ngày từ 100 mm ở 16 điểm vùng núi.
- Ngập đường phố: mưa 24 giờ từ 80 mm ở 6 thành phố.
- Lũ sông: lưu lượng dự báo (GloFAS) vượt mức 10% hoặc 1% lớn nhất của 1991–2020 tại 12 điểm sông.
- Xâm nhập mặn: từ tháng 12 đến tháng 5, lưu lượng sông Tiền, sông Hậu thấp hơn mức 10% thấp nhất của tháng.
- Say nắng: nhiệt độ cảm nhận (nóng và ẩm) từ 39°C.
- Biển động: gió ven biển từ cấp 6 ở 25 điểm ven biển.
- Rét hại cho mạ và vật nuôi: nhiệt độ trung bình ngày từ 13°C trở xuống ở vùng thấp.
Thuật toán và kiểm chứng
Ngoài ngưỡng cố định, elnino chạy các thuật toán tự học từ chính sai số của mình. Mỗi thuật toán được chấm điểm hằng ngày so với thực tế và so với một cách làm gốc đơn giản hơn. Thuật toán mới chỉ chạy thử, không hiện kết quả, cho đến khi chứng minh được là tốt hơn.
Trừ sai số trung bình của dự báo so với thực tế trong 30 ngày gần nhất, riêng từng tỉnh và từng hạn dự báo (cần ít nhất 10 ngày).
So với: Dự báo gốc của mô hình. Đo bằng: Sai số tuyệt đối trung bình (°C). Chưa đủ ngày để chấm điểm. Chỉ hiện trên trang khi tốt hơn cách gốc ít nhất 0,1°C sau 30 ngày; tự tắt nếu kém đi.
Nguồn dữ liệu
- Open-Meteo (CC BY 4.0): dự báo, tổ hợp ECMWF 51 phương án, GloFAS, ERA5 1991–2020.
- Lời văn có nhãn “Lời văn do AI viết” được Gemini viết lại cho dễ hiểu; mọi con số đến từ mô hình hoặc quy tắc ở trên.